Oxytocine-schade bij moeder en kind

Algemeen

Oxytocine speelt een belangrijke rol bij tijdens de bevalling en de hele belangrijke eerste periode na de bevalling. Een gezonde spiegel oxytocine heeft een positieve bijdrage aan het welzijn van moeder en kind. Een verlaagde spiegel geeft een verhoogde kans van depressie en angst zo komt naar voren uit onderzoek. Een kwetsbare periode is rond de bevalling!

De afgelopen paar jaar zie ik in mijn praktijk een toename van klachten bij vrouwen en/of  hun pasgeboren kindje die lijken te zijn ontstaan na gebruik van synthetisch oxytocine. Klachten van de moeder als gevolg  van synthetische oxytocine lijken op het klachtenpatroon dat wordt gezien bij een postnatale depressie. Hoe kan dit gebeuren? Welke invloed heeft synthetische oxytocine op het systeem; het is toch het knuffelhormoon!!

Wat is oxytocine

Oxytocine is een hormoon dat wordt geproduceerd in de hypofyse, een hormoonklier in de hersenen, die de geboorte kan versnellen. Oxytocine , “snel en bevalling “in het Grieks is ontdekt door de Britse onderzoeker Sir Henry Dale. Hij ontdekt later dat de oxytocine ook het toeschietreflex stimuleert bij de borstvoeding. Dank zij het onderzoek van Dr Kerstin Uvnás Moberg is duidelijk geworden dat oxytocine veel meer doet en een belangrijke rol speelt bij rust, herstel en verbinding.

Het vrouwenhormoon

Door de eerste ontdekkingen van oxytocine en de rol bij bevalling en borstvoeding lijkt het vrouwenhormoon.  Maar niets is minder waar; uit studies is gebleken dat dit hormoon niet exclusief voor vrouwen is, maar dat mannen dit hormoon evenveel  aanmaken bij knuffelen en intimiteit. Bij mannen én vrouwen heeft de oxytocine  een angst verminderd effect en draagt bij aan vriendelijkheid en zorgzaamheid . De rust en verbinding die door de oxytocine wordt verkregen gaat samen met een verlaagde aanmaak van cortisol; het stresshormoon. De oxytocine als tegenhanger van de cortisol heeft een positief  effect op de bloeddruk, lichaamstemperatuur, groei, wondgenezing en de vochtbalans. Zo is direct de samenhang tussen de twee hormonen zichtbaar.

Oxytocine infuus, injectie of neusspray bij bevalling en borstvoeding

Natuurlijk oxytocine is niet verkrijgbaar als medicijn, alleen de synthetische vorm is verkrijgbaar als injectie, infuus (bv. Syntocinon) en als neusspray.

Synthetische oxytocine is bekend onder de merknamen oxytocine en Syntocinon  en wordt in de diverse vormen toegepast en ook combi’s komen hierbij voor:

  • Als extra ondersteuning om weeën op te wekken bij een bevalling ( Infuus)
  • Na de bevalling om veel bloedverlies te voorkomen (infuus of injectie)
  • Stimuleren van de moedermelk (neusspray)

Lees de bijsluiter:  oxytocine

Nu lijkt het alsof dit hormoon een hele positieve invloed heeft, maar dit is bij de natuurlijke versie. De synthetische oxytocine, zo is uit onderzoek gebleken, kan ook een ander effect hebben die zijn weerslag laat zien bij vrouwen en bij kinderen die dit tijdens of na de bevalling hebben toegediend gekregen.

Nadelige effecten synthetische oxytocine

  • Het lichaam maakt geen natuurlijk oxytocine meer aan

Oxytocine wordt door het lichaam aangemaakt zodra hier een signaal voor wordt gegeven. Met  regelmaat wordt de synthetische vorm van oxytocine ingezet om het lichaam te ondersteunen bij de bevalling wanneer de weeën niet krachtig genoeg zijn of na de bevalling om de loslating van de placenta te bevorderen. Op korte termijn een goede oplossing, maar op lange termijn heeft dit zijn nadelen. De synthetische oxytocine kan de aanmaak van het natuurlijke oxytocine remmen, het lichaam maakt het niet zelf meer aan.

  • Remming verliefdheid en pijnstilling direct na de bevalling

De synthetische oxytocine kan niet door de brein-bloedbarrière heen. Dit heeft als gevolg dat het synthetische oxytocine wel een heel fysiek effect heeft namelijk  de stimulans voor de weeën maar heeft bij de moeder niet het effect in de hersenen dat zorgt voor liefdevolle gevoelens en pijnstilling.

  • Vergrootte kans op depressie en angst

Uit een  Amerikaanse studie is naar voren gekomen dat het toedienen van oxytocine de kans vergroot op depressie en angst in het eerste jaar na de geboorte. Dat is de conclusie van een Amerikaanse studie naar de relatie tussen het toedienen van synthetische oxytocine tijdens of direct na de bevalling en het optreden van depressies en angststoornissen in het eerste jaar na de bevalling. Lees hier het hele onderzoek

  • Verlies van het reflex “zoeken” naar de borst

De synthetische oxytocine kan ook negatieve effecten geven bij je kindje, zo is uit wetenschappelijk onderzoek naar voren gekomen. Heeft de moeder tijdens de bevalling synthetisch oxytocine toegediend gekregen dan is dat direct waarneembaar bij het zoekgedrag van haar kind. Denk hierbij aan de reflexen zoals het ‘zoeken’ naar de borst, behoefte aan lichaamscontact en hierdoor de vermindering van stress en angst.

Na de kraamtijd

Tijdens de eerste periode is er vaak nog niet het besef dat er signalen worden uitgezonden waar uit blijkt dat de roze wolk toch niet zo roze is als gedacht. Er wordt gedacht aan kraamtranen, wennen aan de nieuwe situatie, hormoonwisselingen etc.

De vermoeidheid neemt toe, er is thuis meer onrust en het kan ook zo zijn dat de onmacht toeneemt. Tips die met de beste bedoelingen worden gegeven hebben niet het gewenste resultaat. Het hele ideaal beeld verdwijnt langzamerhand.

Heel veel mogelijke oorzaken en de bijbehorende tips passeren. Maar ook zal het gevoel dat er iets niet klopt (niet pluis) toenemen. Dan begint de zoektocht wat er aan de hand kan zijn; zoeken op internet naar herkenbaarheid van ouders die gelijksoortige ervaringen delen.

Klachten die vrouwen ervaren na de bevalling na toediening van oxytocine zijn:

  • Een vervreemd gevoel van zichzelf, depressief
  • Geen band met het kindje voelen
  • Geen enkele zin meer tot seksueel contact. Ook niet na een jaar of zelfs langer: het gevoel voor seks is weg
  • Irritatie naar de partner en boze gevoelens
  • Een 'vlak' gevoel: alle vreugde is weg
  • Borstvoeding komt moeilijk of niet op gang

 Klachten door synthetische oxytocine bij je kind:

  • Ernstige slaapproblemen:
    - Vechten tegen de slaap.
    - Elke avond een drama.
    - Baby's kunnen niet alleen slapen, moeder moet erbij liggen.
    - Baby’s slapen alleen maar al ‘liggend aan de borst’.
    - Baby’s schrikken van het minste geluidje wakker.
  • Baby’s willen heel vaak de borst, kunnen alleen slapen met een tepel in de mond.
  • Overstrekken bij huilbuien, toestanden bij de verzorging en in de omgang.
  • Alert, zeer alert. Alert vanaf de geboorte.
    De omstanders zeggen: "Hij kijkt zo helder uit de ogen en hij volgt alles." Dat lijkt wel aardig, maar dat is het niet. Een baby moet het eerste half jaar grote delen van de dag in dromenland zijn.
  • Baby’s en jonge kinderen hangen heel erg aan de moeder, kunnen niet zonder haar, geen enkel moment.
  • Anderzijds zijn er baby’s die helemaal niet aanhankelijk zijn. Zijn juist ‘afstandelijk’ en willen niet geknuffeld, geaaid worden, zijn niet te troosten en worden alleen maar onrustiger door bij de vader of de moeder te liggen. Voor ouders is dat heel erg, omdat ze niets goed kunnen doen: ouders willen zo graag en niets helpt. Moeders zoeken het huid-op-huid-contact in de hoop dat dat rust brengt en het wordt alleen maar erger. Je wilt zo graag dat de baby op je warme lijf in slaap valt en rustig wordt, maar het tegenovergestelde gebeurt en de kloof tussen ouder en kind wordt alleen maar groter en groter.
  • Baby’s zetten zich letterlijk af tegen de moeder en andere verzorgsters (oma).
  • Er zijn vaak voedingsproblemen. Baby’s verdragen koemelk (die de moeder drinkt) niet goed en ze reageren op prikkelende groentes (die de moeder eet) bij borstvoeding.
  • Vaak darmkrampjes.

Herstel van de balans

Het terugbrengen van de rust en verbinding als reactie op de vecht vlucht reactie is heel erg belangrijk. Het gevoel van veiligheid en om te ontspannen zorgt ervoor dat alle compensatie mechanismen niet meer nodig zijn. En er zijn veel soorten compensatiemechanismen denk maar eens aan:

  • De enorme behoefte aan structuur, regels en vast ritmes ( dan is het zeker wat er gaat gebeuren)
  • Angsten; wat zou er kunnen gebeuren….. ( in het donker)
  • Hyperactief gedrag, geen ontspanning in te krijgen
  • Aanraken; een enorme behoefte hieraan of juist een enorme afkeer.

Door de klachten aan te pakken wordt de balans hersteld  tussen de  vecht-vlucht reactie en de daarbij behorende rust en herstel reactie. Deze balans is essentieel om een uitdaging aan te gaan en daarna rust te nemen om alle prikkels te verwerken en te herstellen.

Oxytocine-schade pakket

Is er rond de zwangerschap en bevalling oxytocine ingezet om de bevalling te stimuleren, de baarmoeder te stimuleren om na de bevalling weer samen te trekken, de borstvoeding te stimuleren ( vaak met behulp van een neusspray) en heeft er sindsdien een verandering bij moeder en/of kind plaats gevonden waarbij klachten zijn ontstaan dan is het zinvol om hiermee aan de slag te gaan. Door het opschonen van het lichaam gaan de oxytocine receptoren zich resetten en kan de natuurlijke aanmaak van de oxytocine weer worden gestimuleerd. U ervaart dit door geleidelijk aan  een steeds meer ontspannen gevoel.

Kijk verder bij het oxytocine-schade pakket

Meer weten over oxytocine?

Lees het boek: De Oxytocine Factor van de Zweedse hoogleraar dr. Kerstin Uvnäs Moberg (ISBN 978-90-72219-213)